Vrijeschool Waldorf aan Zee

Van een gemis naar de eerste vrijeschool van Velsen.

Een concept dat begon met iets wat ik zelf miste en vijf jaar later een plek was waar dagelijks kinderen naar school gingen.

2015 · Het begon persoonlijk

Het idee voor Waldorf aan Zee begon niet met de wens om een school op te richten.

Mijn oudste dochter zat op dat moment op een reguliere basisschool in Santpoort. Ze was gevoelig en kon haar plek op school niet goed vinden. Ik wist alleen nog niet zo goed wat zij dan wél nodig had.

Dat veranderde toen ik zelf ging werken bij een antroposofische kinderopvang in Haarlem. Daar maakte ik voor het eerst echt kennis met de antroposofie. Natuurlijk kende ik losse elementen, zoals natuurlijke materialen en biologisch eten, maar pas door er dagelijks middenin te staan begreep ik hoeveel groter de gedachte erachter was.

En vooral: ik herkende mijn dochter erin.

Dit was een omgeving waarin zij volgens mij veel beter tot haar recht zou komen.

Ik ging daarom op zoek naar een plek voor haar op een vrijeschool in Haarlem. Alleen bleek dat makkelijker gezegd dan gedaan. Haarlem had al meerdere vrijescholen en de scholen zaten vol. Overstappen was op dat moment simpelweg geen reële mogelijkheid.

Rond diezelfde tijd zag ik dat in Castricum vanuit een ouderinitiatief een nieuwe vrijeschool werd gestart.

En toen kwam de gedachte:
Als ouders dat daar kunnen beginnen, waarom zouden wij dat hier dan niet kunnen?

Ik maakte een Facebookpagina, deelde het idee en begon te onderzoeken of er in Velsen en omgeving meer gezinnen waren die behoefte hadden aan vrijeschoolonderwijs.

eerste facebookpost

2017 · Van enthousiasme naar haalbaarheid

De eerste reacties maakten al snel duidelijk dat ik niet de enige was. Er waren meer ouders die belangstelling hadden voor vrijeschoolonderwijs in Velsen.

Maar een groep enthousiaste ouders maakt natuurlijk nog geen school.

We organiseerden brainstormavonden, verzamelden geïnteresseerde gezinnen en gingen in gesprek met de gemeente en verschillende onderwijsorganisaties. Langzaam kwamen er steeds concretere vragen op tafel.

Hoeveel leerlingen zijn er nodig?
Hoe toon je aan dat er ook over vijf jaar voldoende belangstelling is?
Welke eisen worden aan een nieuwe school gesteld?
En misschien wel de belangrijkste vraag: hoe zorgen we ervoor dat een school niet alleen kan openen, maar ook kan blijven bestaan?

Uit gesprekken met de gemeente bleek dat het starten van een volledig zelfstandige school behoorlijk wat risico met zich meebracht. Er moest onder andere aannemelijk worden gemaakt dat binnen vijf jaar voldoende leerlingen zouden instromen.

Dat veranderde onze aanpak.

In plaats van koste wat kost vast te houden aan het oorspronkelijke idee van een zelfstandige school, gingen we onderzoeken of samenwerking met een bestaande onderwijsorganisatie een sterkere basis kon bieden.

Zo kwamen we uiteindelijk in gesprek met Stichting Atlant.

Wat begon als een ouderinitiatief kreeg daarmee langzaam de structuur die nodig was om daadwerkelijk verder te kunnen groeien.

Een goed concept verandert wanneer nieuwe informatie daarom vraagt. Het doel bleef hetzelfde. De route ernaartoe veranderde.

2018–2019 · Van haalbaarheid naar visie

Toen de samenwerking met Atlant steeds concreter werd, veranderde ook het vraagstuk.

De eerste jaren draaiden vooral om belangstelling, haalbaarheid en de vraag hoe we een vrijeschool in Velsen überhaupt mogelijk konden maken. Nu kwam er ruimte voor een veel leukere vraag:

Als deze school er komt, wat voor school willen we dan creëren?

Samen met de werkgroep gingen we de visie verder vormgeven. We dachten na over de plek van creativiteit en natuur, over de manier waarop kinderen leren, over het gebouw en de omgeving en over welke waarden we kinderen gedurende hun schooltijd wilden meegeven.

Daaruit ontstonden steeds concretere uitgangspunten en kernwaarden. Niet simpelweg een kopie van een bestaande vrijeschool, maar een school die geworteld was in het vrijeschoolonderwijs én een eigen identiteit kreeg.

In een van mijn updates uit die periode schreef ik:

“Het kan er aan de buitenkant nog zo mooi uitzien, als de binnenkant niet klopt is het nog niks.”

En eigenlijk vat dat deze fase perfect samen.

Het ging niet alleen om een schoolgebouw of een mooie uitstraling. Eerst moest duidelijk worden wat er binnen die muren moest gebeuren en waarom.

Visualisatie van de onderwijsvisie door Dick Bruin, 2019.
Visualisatie van de onderwijsvisie door Dick Bruin, 2019.

2019–2020 · Het wordt werkelijkheid

Na jaren van onderzoeken, gesprekken voeren, draagvlak verzamelen en samen de visie ontwikkelen, kwam het moment waarop het plan daadwerkelijk groen licht kreeg.

Stichting Atlant besloot in IJmuiden te starten met een nieuwe onderwijsstroom geïnspireerd op het vrijeschoolonderwijs: Waldorf aan Zee.

En daarmee veranderde opnieuw alles.

Een idee op Facebook werd ineens een school waarvoor lokalen ingericht moesten worden, leerkrachten nodig waren en ouders hun kinderen daadwerkelijk konden aanmelden.

Er kwamen informatieavonden, gesprekken met toekomstige ouders en steeds meer praktische voorbereidingen. De belangstelling die we jaren eerder voorzichtig waren gaan peilen, was er nog steeds. De informatieavonden werden druk bezocht en de eerste groep leerlingen begon vorm te krijgen.

Het concept hoefde niet langer uitgelegd te worden als iets wat misschien ooit zou kunnen bestaan. We waren een school aan het voorbereiden.

24 februari 2020 · De eerste schooldag

En toen was het zover.

Vijf jaar nadat ik voor het eerst op Facebook vroeg of er misschien meer ouders belangstelling hadden voor vrijeschoolonderwijs in Velsen, liepen de eerste kinderen daadwerkelijk Waldorf aan Zee binnen.

“De eerste kindjes mochten vandaag door de rozenpoort heen. Wat een mijlpaal voor ons en iedereen van de werkgroep.”

Wat ooit begon omdat ik voor mijn eigen dochter een andere onderwijsomgeving zocht, was een plek geworden waar ook andere kinderen die omgeving konden vinden.

Waldorf aan Zee was geen idee meer. Het bestond.


2025 · Vijf jaar later

Vijf jaar na de opening vierde Waldorf aan Zee haar eerste lustrum.

Wat in 2015 begon met een persoonlijke zoektocht en een oproep op Facebook, was inmiddels uitgegroeid tot een gevestigde school in Velsen, met een eigen team, leerlingen, ouders en gemeenschap.

Voor mij was het een bijzonder moment om daar opnieuw te staan. Niet meer bij een idee dat nog bevochten of uitgelegd moest worden, maar bij een school die inmiddels simpelweg onderdeel van de omgeving was geworden.

Sjoerdtje en ikzelf onthullen het cadeau voor ons vijfjarige bestaan

In 2015 was Waldorf aan Zee een idee en een Facebookpagina.
In 2020 liepen de eerste kinderen de school binnen.
In 2025 vierden we het vijfjarig bestaan.

Dat is waarom ik zo van conceptontwikkeling hou: je begint met iets wat alleen nog in je hoofd bestaat en soms kun je er jaren later gewoon naar binnen lopen.


Mijn rol binnen Waldorf aan Zee

Initiatief & conceptontwikkeling
Van de eerste persoonlijke aanleiding naar een concreet initiatief voor vrijeschoolonderwijs in Velsen.

Onderzoek & draagvlak
De behoefte onderzoeken, geïnteresseerde gezinnen verzamelen en mogelijkheden en haalbaarheid verkennen.

Verbinding & samenwerking
Ouders, werkgroepleden, gemeente en onderwijsorganisaties bij elkaar brengen en uiteindelijk samenwerken met Stichting Atlant.

Visieontwikkeling
Samen met de werkgroep vormgeven aan de identiteit, kernwaarden en inhoudelijke richting van de nieuwe school.

Communicatie
Vanaf de eerste oproep het initiatief zichtbaar maken, mensen meenemen in de ontwikkeling en een community opbouwen. Ook nu ben ik nog betrokken bij de communicatie van Waldorf aan Zee.


Meer over Waldorf aan Zee
– https://www.jutter.nl/informatieavond-waldorf-aan-zee-druk-bezocht/
– https://www.krantvandeaarde.nl/steeds-meer-ouders-kiezen-voor-vrijeschool/
– https://www.jutter.nl/eerste-vrijeschool-van-velsen-gaat-in-2020-van-start/